Triệu công tử khai đường giảng bài
Chương 168
Hoàng thành Bắc môn, bên ngoài Tu Văn Quán.
Một cỗ xe ngựa xé toạc màn đêm, đi vào hoàng thành trong ánh mắt cấm quân, dừng lại trước một nha môn vừa mới xây xong.
Rèm xe được vén lên, Triệu Đô An bước xuống, ngẩng đầu nhìn trời – trời đã hoàn toàn tối mịt.
Chân trời không còn một tia sáng, đêm đen đặc quánh bao trùm kinh sư, trên cao sao sáng le lói, trăng tròn trong veo treo lơ lửng.
Ngước mắt phía trước, bên ngoài Tu Văn Quán treo đầy đèn lồng, điểm xuyết bóng đêm.
Trùng hợp thay, cùng lúc Triệu Đô An đến, từ hướng nam, tức phương hướng Cung Thành, một chiếc xe ngựa khác cũng tới nơi.
Mạc Sầu bước xuống xe, hai người đứng đối diện nhau ở hai bên cửa nha môn, cùng sửng sốt, sau đó đồng thanh thốt lên:
"Làm sao ngươi lại tới đây?"
Rồi lại cùng lên tiếng:
"Ta đương nhiên có thể tới!"
Im lặng.
Triệu Đô An khẽ co khóe miệng, ánh mắt liếc về hướng Cung Thành:
"Bệ hạ chưa tới sao?"
Hắn không thấy xe ngự của Nữ Đế.
Mạc Sầu – bị phong danh hiệu "Nữ Tể Tướng" nhưng kỳ thực trông như một đại nha hoàn – bĩu môi, thản nhiên đáp:
"Bệ hạ đang bế quan tu hành… Ngươi còn chưa nói, vì sao ngươi lại tới đây?"
Sáng nay là do "Hoàng quyền đặc cách", nhưng lần này chắc chắn không phải do bệ hạ cho phép.
*Bế quan? Bế bao lâu?* Triệu Đô An hơi sửng sốt, trong lòng có chút bất ngờ, nhưng đón ánh mắt chất vấn của nàng, chỉ nhẹ đáp:
"Đổng thái sư mời ta, thế thôi."
Thế nào? Không phục, ngươi cắn ta a.
"Thái sư sẽ mời ngươi?"
Vị nữ quan trang phục trung tính, đứng đầu văn đàn, trợn tròn mắt, rõ ràng không tin. Nhưng liếc thấy tùy tùng thái sư bên cạnh xe, lại do dự.
Hoàn toàn không sao hiểu nổi – từ trước đến nay Triệu Đô An vốn là tên ác quan bị người văn học ghét bỏ, làm sao thái sư lại mời hắn?
"Ài… chờ ta một chút."
Chưa kịp hỏi thêm, đã thấy Triệu Đô An bước nhanh vào trong quán, Mạc Sầu đành đuổi theo. Nàng nghi hoặc sâu sắc về cuộc triệu tập đột ngột đêm nay.
…
Trong quán đèn đuốc sáng rực.
Khi hai người đẩy cửa bước vào, phòng vẫn giữ nguyên bố cục ban ngày, nhưng trên bàn từng chiếc đèn chụp đã bừng sáng. Ở vị trí chủ tọa, là một vị lão nhân tóc bạc râu trắng, mình mặc áo đại học sĩ đỏ thẫm.
Bên cạnh vị ấy là Hàn Chúc – Hàn Bán Sơn – dáng vẻ ôn hòa, tóc chải gọn gàng, khí chất nhu nhược.
Ngoài ra còn bốn học sĩ khác, rõ ràng đều bị triệu khẩn.
Người chưa đủ…
Nhưng lúc này, Triệu Đô An không còn là kẻ đến trễ.
Nếu tính đến khoảng cách từ Triệu gia đến Tu Văn Quán… rõ ràng, Đổng thái sư có lẽ là người đầu tiên triệu hắn, rồi mới gọi những người khác. Lòng Triệu Đô An đã có suy đoán.
"Xoát."
Bao ánh mắt đổ dồn về, thần sắc mỗi người khác nhau. Trừ Đổng thái sư, đám học sĩ trên mặt đều lộ vẻ kinh ngạc.
Mạc Sầu tới thì không bất ngờ – liên quan đại sự, Bệ hạ không thể tự mình đến, đương nhiên phải phái một "tai mắt" tin cậy dự thính.
Nhưng…
"Cái võ phu này sao lại tới đây?" Không ai nói ra, nhưng thần sắc cả bọn đều hiện rõ điều đó. Hàn Chúc cũng kinh ngạc, nhưng chợt như hiểu ra điều gì, mỉm cười gật đầu với Triệu Đô An.
Tên dung mạo tầm thường đến mức cực điểm, khí chất quan trường giảo hoạt, nổi tiếng giỏi về kinh tế – Quách Giải Nguyên – cũng cười theo.
Ánh mắt hắn đảo qua Hàn Chúc và Triệu Đô An, dường như nhận ra mối quan hệ giữa hai người đã thay đổi.
"Thái sư." Mạc Sầu bước tới, thẳng thắn hỏi:
"Không rõ đêm tối triệu tập gấp, có chuyện hệ trọng gì?"
Đổng thái sư ngẩng đầu, ánh mắt rời khỏi bản tấu, gật đầu trước với Mạc Sầu – người đại diện Nữ Đế – rồi nói:
"Liên quan đến tân chính biến động. Ngồi trước đi."
Rồi…
Ánh mắt lão đột ngột hướng về Triệu Đô An, bỗng nhiên rút ra một xấp giấy, lắc nhẹ:
"Đây là… ngươi viết?"
Quả nhiên… là bản thảo mà ta đưa, lão nhân này mắt tinh thật đấy…
Triệu Đô An mỉm cười:
"Ban ngày dự thính, tiện tay ghi lại chút suy nghĩ rời rạc… không đáng nhắc tới."
Giọng nói nhẹ nhàng, thản nhiên.
Đám người kinh ngạc, kể cả Hàn Chúc, cũng không ai biết bản thảo này tồn tại.
"Hừm," ánh mắt sắc lạnh của Đổng thái sư dừng lại, từ từ gật đầu, rồi bỗng quét qua mọi người: "Không đợi nữa, bắt đầu nghị sự."
Các học sĩ sửng sốt – còn vài người chưa tới, sao lại không đợi?
À… có lẽ đang đợi Mạc Chiêu Dung, Mạc đại cô nương. Cũng hợp lý.
Tinh thần cả bọn trở nên nghiêm túc, ngồi thẳng lưng. Trong Tu Văn Quán đêm khuya, không khí bỗng chốc ngưng đọng.
*Ách… lại tăng ca khẩn cấp giữa đêm…* Triệu Đô An bước tới một góc khuất, ngồi xuống cạnh quan viên phụ trách ghi chép. Người này đang chuẩn bị bút, thấy hắn đến, lần đầu tiên gật đầu, ánh mắt đầy phức tạp.
"Đêm nay triệu các ngươi tới, vẫn vì tân chính. Chiều nay, Hàn học sĩ tìm đến lão phu, yêu cầu rút lại mười sách." Đổng thái sư nói câu chấn động. Cả bọn kinh hãi, chưa hiểu gì.
Hàn Chúc đứng dậy, mặt đỏ tía tai: "Thật xấu hổ, trước đây Hàn mỗ dâng mười sách, nay được người chỉ điểm, mới thấy sai lầm… "
Sau đó, hắn lược thuật chuyện giữa trưa "thú ngộ" với Triệu Đô An trong tiệc rượu, được Triệu Đô An điểm tỉnh, nhận ra vấn đề – nhưng vì giới hạn, chưa nói rõ nội dung: "Triệu quân một câu bừng tỉnh người trong mộng, ta thấy sâu sắc sai lệch trong mười sách, nên xin viết lại."
Nói xong, cả phòng im lặng.
Trực giác bảo họ điên rồ – chuyện quái gì mà tên võ phu bị coi thường này nói ra lại khiến Hàn Bán Sơn đổi ý?
Chưa chờ ai bàn luận, Đổng thái sư đã giơ tay cắt ngang, ánh mắt hướng về góc khuất, bình thản nói:
"Lão phu thấy phần ý kiến của ngươi có chút thú vị. Ngươi có thể chỉ rõ sai lầm trong sách luận của Hàn Bán Sơn, hẳn trong lòng ngươi đối tân chính cũng có kiến giải riêng. Vậy không bằng lên đây giảng giải một hồi, thế nào?"
Giảng giải?
Thái sư đang… mời một *ác quan* lên bàn luận tân chính?
Cả đám như mơ, đêm nay tiết tấu nhanh quá – ngay cả phát biểu của Hàn Chúc cũng như qua loa chiếu lệ.
Chưa kịp tỉnh hồn, "vi mic" đã được chuyển thẳng đến trước mặt Triệu Đô An.
Triệu Đô An nhướng mày, đón ánh mắt kinh ngạc của từng người, cười.
Sáng nay, hắn chưa chuẩn bị rõ ràng, có thể từ chối.
Nhưng sau buổi trưa suy tính, mạch suy nghĩ cơ bản đã rõ.
Ban đầu, hắn định học Trương Cư Chính, viết một bản tấu trình lên Nữ Đế – sợ nàng hoảng sợ.
Không ngờ, Đổng thái sư đột ngột triệu kiến.
Cũng tốt.
"Hả hả," hắn cười nhẹ, đứng dậy, bước thẳng qua bàn dài.
Liếc qua mấy chiếc ghế trống – thấy không thoải mái.
Ánh mắt quét quanh, trầm ngâm:
"Thái sư, xin mượn một khung bình phong, giấy lớn, bút mực, được chăng?"
Đổng thái sư gật đầu khẽ.
Quan viên ghi chép đứng dậy, dời một tấm bình phong đến cuối bàn, tìm giấy trắng lớn, theo yêu cầu Triệu Đô An, dán lên.
Thế là có một mảnh "bảng trắng" tạm.
Triệu Đô An tay chéo ra sau, cầm một cây tiểu mao bút, chấm mực, đứng trước tấm bình phong trắng toát.
Trong khoảnh khắc, hắn như trở về kiếp trước – buổi họp báo cáo, trình chiếu slide trăng sao thời gian.
"Thở…"
Một hơi dài được thở ra. Triệu Đô An đón ánh mắt hàng dài học sĩ hai bên bàn hội nghị, rồi tới ánh mắt hoang mang của tình địch Mạc Sầu, mỉm cười:
"Thái sư bảo ta giảng, mà ta chưa định trước, vậy… ta xin bắt đầu từ Lại Trị."
Đó là vấn đề thương nghị hàng đầu ban ngày.
Hắn chậm rãi mở lời:
"Trí lý chi phái, chớ vội an dân sinh; an dân chi yếu, chỉ tại hạch Lại Trị…
Việc trị thiên hạ, chẳng khó ở lập pháp, mà khó ở pháp thực thi; chẳng khó ở nghe lời, mà khó ở lời nói phải hiệu lực. Nếu làm việc chẳng xét kết quả sau cùng, khởi sự chẳng xét lợi hại, trên chẳng có sổ tổng hợp minh bạch, lòng người sinh ý niệm qua loa – dù trên có Thánh Quân, dưới có hiền thần, cũng khó lòng thành tựu lớn."
Lời mở đầu, trích và điều chỉnh từ nguyên văn Trương Cư Chính – «Tấu xin kiểm tra tấu chương, tra xét công việc, đề nghị thực chính».
Câu vừa ra, cả phòng sửng sốt – ngoài việc:
Tên võ phu này, văn từ bất phàm.
Người nhạy bén đã bắt được từ khoá ẩn trong lời mở đầu.
Triệu Đô An quay người, nâng bút, viết lên tờ giấy trắng:
* Lại Trị
* Khảo hạch
* Khảo thi thành pháp
Quay lại, mỉm cười:
"Thái sư nói Lại Trị là ưu tiên hàng đầu của tân chính, ta cực kỳ tán thành. Chưa rõ Lại Trị, mọi kế sách hay đều vô dụng. Nhưng so với các vị đưa ra, ta thấy hiệu nghiệm nhất vẫn là *thuật khảo hạch*.
Đại Ngu tổ chế từng có pháp kiểm tra, đánh giá quan lại. Nhưng, ta cho rằng nay không phải xưa – pháp xưa không đủ đối phó cục diện hiện tại. Vì vậy, ta đề xuất đổi mới hoàn toàn, gọi là *khảo thi thành*. Tên gọi chỉ rõ ý nghĩa – mục đích khảo hạch đặt vào thành quả công việc của quan lại các cấp."
"Chủ trương của *khảo thi thành* là đặt hạn cho công việc, lấy việc mà truy cứu trách nhiệm người. Cụ thể thi hành: lục bộ cùng Đô Sát viện sẽ xác định hạn kỳ cho từng việc quan viên phải xử lý, đăng ký vào ba bản sổ. Một bản lưu gốc tại lục bộ, một bản gửi sáu khoa, bản thứ ba đưa vào nội các.
Lục bộ và Đô Sát viện theo sổ gốc, mỗi tháng kiểm tra. Việc quan viên làm xong, phải gạch bỏ; việc trễ, phải báo rõ lý do. Sáu khoa cũng theo sổ, yêu cầu lục bộ báo cáo nửa năm một lần. Nội các dùng sổ gửi, kiểm tra việc sáu khoa tra xét. Như thế, tam cấp kiểm soát, sự việc rõ ràng."
Triệu Đô An nói, mọi người trong phòng lắng nghe.
Đổng thái sư nhíu mày, không nói lời nào.
Lão nhân mệt mỏi sau một ngày, giờ ánh mắt lại sáng, như đắm chìm suy tư, nhẩm tính trong tâm khả năng thực thi của pháp này.
Hàn Chúc ánh mắt mơ màng – hắn tưởng thái sư mời Triệu Đô An đến để phê bình mười sách của hắn, dùng đó để thức tỉnh các học sĩ.
Nhưng mọi chuyện vượt xa tưởng tượng – Triệu Đô An chẳng đả động gì đến mười sách.
Mà ngay từ đầu trận, đã đưa ra vấn đề mà buổi sáng cả triều đình bế tắc – Lại Trị.
Còn Mạc Sầu…
Vị đại nha hoàn bên cạnh Nữ Đế đã hoàn toàn choáng váng.
*Triệu Đô An? Tên võ phu bất học vô thuật này?*
Giờ lại đứng dạy *Lại Trị* cho một phòng học sĩ tương lai thuộc *Nội Các*?
Nàng lén bóp đùi – đau, không phải mộng.
Nhưng còn hoang đường hơn cả mộng.
Giây phút ấy, nàng chợt nhớ lại – buổi sáng, Triệu Đô An từng hỏi nàng về khảo hạch. Có lẽ, chính nàng đã vô tình giúp hắn tìm ra mạch suy nghĩ?
Nhưng lúc đó nàng làm sao để ý, hoàn toàn không quan tâm hắn ghi ghi vẽ vẽ gì.
Đúng lúc ấy, ngoài cửa vang tiếng bước chân, cửa "kẹt kẹt" mở ra.
Tử đệ quý tộc, con trai Thượng Thư Lại Bộ, con cháu môn phiệt – giữa trưa tại tửu lâu, ngẩng đầu nhìn trời, chẳng thèm liếc Triệu Đô An lấy một cái – Vương Du, ung dung bước tới.
"Quá…"
Vương Du vừa dợm bước vào, chợt nhìn thấy cảnh trong phòng, sửng sốt.
Hắn vô thức rút chân lại, đóng cửa, ngẩng đầu nhìn bốn phía, xác nhận: đúng là Tu Văn Quán.
"Chắc hẳn ta mở cửa sai cách…"
Vương Du tự cười, rồi đẩy cửa lại lần nữa.
Vị đại tài tử môn phái quý tộc – thế giới quan sụp đổ.